Sivas'taki Tarihi Eserlerde Mermer Kullanımı - DergiPark

Copy and paste this link to your website, so they can see this document directly without any plugins.



Keywords

mermer, Üniversitesi, Sivas, Fakültesi, olan, Süleyman, Demirel, 1308-2698, ISSN, 2011-08, Fot., ART-E, Güzel, Dergisi, Sanatlar, Kasım, Hakemli, mermerden, olarak, Selçuklu, bulunmaktadır., bulunan, Sivas., yapı, kesme, marble, olup, ağacı, (Ünsal,, hayat

Transcript

Süleyman Demirel Üniversitesi
Güzel Sanatlar Fakültesi Hakemli Dergisi
ART-E Kasım 2011-08
ISSN 1308-2698 1
SİVAS’TAKİ TARİHİ ESERLERDE MERMER KULLANIMI
USE OF MARBLE AT HISTORIC ARTIFACTS IN SİVAS
Selma ŞİMŞEK1, Hülya KAYNAR2
ÖZET
Sivas, tarihinin çeşitli dönemlerinde birçok devlete başkentlik yapmıştır. Bu yüzden hem ticari hem de
kültürel yönden çok önemli bir kimliğe sahiptir ve her dönemde yapılan sayısız eserlerle doludur.
Selçuklular döneminden camiler, türbeler; Osmanlılar döneminden han, kervansaray, hamamlar,
imaretler bulunmaktadır. Geçmişteki bu yapıtların gelecekle buluşabilmesindeki önemli nedenlerden
biri de malzeme olarak mermerin kullanılmasıdır. Sanat eserlerinde, yapılarda doğal taşlar arasından
en çok mermerin tercih edilmesinin nedeni ise görsellik ve dayanıklılıktır.
Günümüzdeki eserlerde mermerin etkisi incelendiğinde; son zamanlarda seramik, beton vs gibi yeni
çıkan ürünlerin yapılarda birçok alanda kullanılması ve işçilik maliyetlerinin çok yüksek olmasından
dolayı mermer sadece lüks yapı türlerinin mimarisinde kullanılmaktadır. Oysaki dünyanın en büyük
rezervlerini bağrında saklayan Anadolu’nun mermerle işi henüz bitmemiştir. Mermerin kendine has
yapısından dolayı, yapılan her ürün tektir, özeldir, bir başka benzeri yoktur. Bu da sanatsal açıdan
bakıldığında değerini bir kat daha artırmaktadır.
Bu çalışma ile Sivas’taki tarihi eserlerde mermer kullanımı araştırılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Sivas, Mermer, Tarihi Eser.
ABSTRACT
At many different periods of history, Sivas has been the capital of the many states. Therefore, it has
an important identity both commercial and cultural aspects and it is full of numerous works which
were made in different period. There are mosques, tombs from the Seljuk era and inns,
caravanserais, baths and imarets from the Ottoman era. The most important reason of this work is
reconciled from the past to the future is using marble as a material. From the natural stones, marble
is mostly preferred at works and buildings due to its visuality and durability. When the effects of
marble on today’s works are examined, the marble is only used at the architecture of luxury types of
buildings due to the usage of newly invented products such as ceramic, concrete and etc. recently in
many areas and very high labor costs. Although Anatolia has the biggest reservation, marble issue
has not been investigated sufficiently yet. Every production made from marble is unique because of
its specific structure. So, it increases much more its value on its own value from artistic point of view.
In this study it was tried to emphasize the importance of the marble by studying the use of marble at
historic artifacts in Sivas.
Key Words: Sivas, Marble, Historic Artifact.
1 Öğr. Gör. Dr. Cumhuriyet Üniversitesi, İnşaat Bölümü, Doğal Yapı Taşları Teknolojisi Programı, e-mail:
selmasim@cumhuriyet.edu.tr.
2 Öğr. Gör. Cumhuriyet Üniversitesi, El Sanatları Bölümü, Halıcılık ve Kilimcilik Programı,e-mail:
hkaynar@cumhuriyet.edu.tr.
Süleyman Demirel Üniversitesi
Güzel Sanatlar Fakültesi Hakemli Dergisi
ART-E Kasım 2011-08
ISSN 1308-2698 2
1.GİRİŞ
Anadolu’nun en eski yerleşim merkezlerinden biri olan Sivas, Kızılırmak havzasında
kurulan en eski şehirlerden birisidir. Özellikle bu topraklar üzerinde Selçuklu ve Osmanlı
Devletleri derin izler bırakmışlardır. Bu yüzden de Sivas Anadolu’nun önemli bir tarih ve
kültür merkezidir. Sivas; Selçuklu ve Osmanlı hâkimiyeti ile çok sayıda dini ve sivil mimari
esere kavuşmuştur. Bu eserlerin ana yapı malzemesi ise doğal taşlar olmuştur.
Doğal taş; özellikleri cinsine, çeşidine ve onu oluşturan minarelerin bağlanma şekline
göre değişiklik gösteren doğal bir üründür. Doğal taşlar, insanlar tarafından bilinen ve
kullanılan en eski yapı malzemelerindendir. Elbette doğal taşlar arasında da değer farkı
bulunmaktadır. Mineral bileşim ve oranlarına göre, yapı ve dokularına göre, jeolojik
oluşumlarına göre doğal taşlar sınıflandırılabilmektedir. Bunlardan bazıları estetik görünümü,
fiziksel-kimyasal-mekanik etkilere dayanıklı olması, kalıcılık ve kullanışlı yapısıyla öne çıkmış
durumdadır. Mermer de bu taşların başında gelmektedir.
Selçuklu ve Osmanlı yapı ustaları; Anadolu’dan temin edebildikleri mermeri mimari
yapılarının hemen her yerinde; kubbelerde, revaklarda, sütunlarda ve sütun başlıklarında,
duvar kaplamalarında, taçkapılarda, minberlerde, mihraplarda, avlu ve iç mekan
kaplamalarında, basamak ve korkuluklarda, çeşme, havuz ve kitabelerde yoğun biçimde
kullanmışlardır.
Bu çalışma ile Sivas’daki tarihi eserlerde mermer kullanımı üzerinde durulmuştur.
2. SİVAS’DAKİ TARİHİ ESERLER
2.1. Medreseler
Anadolu Selçukluları’nın önemli yerleşim merkezlerinden olan Sivas, zamanın
üniversiteleri değerinde mühim medreselere sahip olmuştur. Günümüze kadar, sanki Selçuk
Sivası’nın tarihinden bize bir şeyler anlatmak için ayakta duran dört büyük medrese vardır.
Bunlar; Gökmedrese, Şifaiye Medresesi, Buruciye Medresesi ve Çift Minerali Medrese’dir.
Mermer Gökmedrese’de kullanılmış olduğu için ayrıntılı olarak bu medreseden
bahsedilecektir.
Süleyman Demirel Üniversitesi
Güzel Sanatlar Fakültesi Hakemli Dergisi
ART-E Kasım 2011-08
ISSN 1308-2698 3
2.1.1. Gökmedrese
Selçuklu geçmişinden ayakta kalarak günümüze ulaşabilen başlıca tarihi simgelerden
biri olan Gökmedrese, gök rengindeki mavi çinilerden dolayı bu ismi almıştır. 1271 yılında
yapılan bu medrese; kurucusuna izafeten Sahip Ata Medresesi veya Sahibiye Medresesi
olarak da anılmıştır (Ünver, 2010:10).
Sivas Gökmedrese, Selçuklu taçkapıları içinde beyaz mermerden yapılmış olması, ön
yüzdeki tutarlı geometrik düzenlemesi, bezeme programı bakımından gösterdiği bütünlük ve
üzerinde yükselen minareleri ile abideleşen bir eserdir. Yani “Sivas bir yüzükse, onun kaşı
Gökmedrese’ dir” (Üçer, 2008:5).
Fot. 1. Gökmedrese.
Gökmedrese; 31.25 m olan cephesi ve cephenin 1/3’ünü kaplayan anıtsal mermer
taçkapısıyla 13.yüzyılın karakterini tam anlamıyla yansıtmaktadır. Gökmedrese’nin
taçkapısının bezemeli yüzey kaplamaları, üç farklı mermer ile gerçekleştirilmiştir. Taçkapının
girişi basık kemerli, geçmeli renkli mermerden olup tabana kadar inmektedir. Taçkapıyı dış
şeritlerden sonra üç yönden dönen bitkisel ve geometrik dekorlu bordürler çevrelemekte,
portal üzeri mermer malzemeli dendanlarla son bulmaktadır. Plastik sanatın şaheserlerinden
olan taçkapıda mermer malzeme nedeniyle ışık-gölge değerleri genel görünüme katkıda
Süleyman Demirel Üniversitesi
Güzel Sanatlar Fakültesi Hakemli Dergisi
ART-E Kasım 2011-08
ISSN 1308-2698 4
bulunmaktadır (Şahin 2006:149). Minareler taçkapının üstünde iki yana yükselmektedir.
Taçkapı aynı zamanda minarelere kaide vazifesi görmektedir. Minarelere kaide olan portalın
yan kanatları mermerden inşa edilmiştir (Başar, 2006:431).
Medresenin taçkapı sivri kemerinin çevresinde mermere, Kur’an-ı Kerim’in Bakara
Suresinin 285 ve 286. ayetleri yazılmıştır (Üçer, 2008:6).
Fot. 2. Gökmedrese taçkapısı ve girişi.
Gökmedrese’de minarelerle birlikte yüksekliği 25m olan ve cepheden 1.80m öne taşıntı
yapan taçkapı, süsleme bakımdan Türk plastik sanatının bir şaheseri niteliğindedir.
Süslemelerin zengin ve etkili görünüşünde malzemenin mermer oluşunun da payı büyüktür
(Aktemur ve Kukaracı, 2005:471).
Hayat ağacı sürekli gelişen, cennete yükselen hayatın dikey sembolizmini
oluşturmaktadır. Evrenin üç elementinin, toprağın derinine inen kökleriyle yeraltını, alt
dallarını ve gövdesi ile yeryüzünün ışığa yükselen üst dallarıyla cenneti birleştirmektedir.
Yani yeryüzü ve cennet arasındaki iletişimi sağlamaktadır (Öztürk, 2008:47).Selçuklu
yapılarındaki Hayat Ağacı, kartal-kuş-meyve kompozisyonunu ölü ruhların öbür dünyaya
geçişinin canlandırılmasıdır. Kuranda da Sidre ve Tüba olarak adı geçen Hayat Ağacı, cennetin
ortasında ve göğün yedinci katında yer alır (Sivas Müzesi, 1988:102).Sivas Gökmedrese’de
taçkapının sağ ve solunda, minare kaidelerinde bulunan birbirinin aynı olan iki hayat ağacı
bulunmaktadır. Hayat ağacı olarak adlandırılan bu motifte; kompozit bitki demeti kabartması
Süleyman Demirel Üniversitesi
Güzel Sanatlar Fakültesi Hakemli Dergisi
ART-E Kasım 2011-08
ISSN 1308-2698 5
mealinde simetrik olarak yanlardan çıkan yaprak motifleri, nar meyvesi, kuş ve en tepede
cepheden görünüşü yapılmış kartal motifi yer almaktadır(Şahin, 2006:149). Sivas
Gökmedrese’deki bu hayat ağacı çift tabakalı süslemesinin, gölge ışık tesirlerine yol açması,
işlenişindeki detay ve itina, malzemesi mermer olduğu için çok gösterişlidir (Üçer 2008:8).
Ayrıca Gökmedrese’ de 1978 yılında yapılan kazıda avluda iri palmiyeli, abartılı bir 13.yüzyılın
ikinci yarısı mihrap kalıntısı olarak nitelenen başka hayat ağacı kabartması bulunduğu
belirtilmiştir (Tuncer, 2008:126). Gökmedrese’de bulunan yeni hayat ağacı dairevi planlı bir
nişin içerisinde büyük mermer bloklar üzerine yüksek kabartma tekniğinde işlenmiş olup
simetrik bir tasarıma sahiptir. Bu hayat ağacının üç, dört ve beşinci sırasındaki iri yaprakların
ucunda nar, dallarında da kiraz salkımları, orta eksene yerleştirilen en üstteki iri yaprağın
içerisine de iki yana kıvrılmış hurma salkımı cennet tasvirine benzetilmektedir. Bilindiği gibi
hurma ve nar; Kur’an-ı Kerim’deki cennet meyvelerindendir (Ünver, 2010:23).
Fot 3. Taçkapının sağında bulunan hayat ağacı ve yeni bulunan hayat ağacı.
Giriş eyvanının yanlarında karşılıklı iki kapı bulunmaktadır. Bu kapılar da mermerden
yapılmış olup, sağdaki medresenin mescidine, soldaki dershane kısmına açılmaktadır.
Minarelere de bu odalardan çıkılmaktadır (Şahin, 2006:149). Mescidin ve dershanenin avluya
ve dışarıya bakan karşılıklı, söveleri mermerden olan birer penceresi bulunmaktadır.
Süleyman Demirel Üniversitesi
Güzel Sanatlar Fakültesi Hakemli Dergisi
ART-E Kasım 2011-08
ISSN 1308-2698 6
Fot. 4. Mescide giriş ve mescidin pencere söveleri.
Her iki yanı revaklı avlunun ölçüleri 24.25m x 14.50m’dir. Devşirme denilen ve önce
başka bir yapıda kullanılmış olan revak sütunları ve sütun başlıklarının bazıları mermer
bazıları kalkerden yapılmıştır. Revakların mermerden oluşu, üstte bağlayıcı öğe olarak bir
şeridin dolaşması avluya bütünlük kazandırmıştır (Ünver, 2010:18). Yedi açıklıklı revakların
orta açıklıkları geniş olup bunların yön açıklıklarının gerisinde üçer adet hücre bulunmaktadır
(Şahin, 2006:149). Hücrelerin kapıları da mermerden olup, her birinde farklı motifler
işlenmiştir.
Ayrıca hücrelerin kapıları üzerinde mermerden yazılar bulunmaktadır. Bu yazılar bilime,
doğruluğa ait ayet ve hadislerden alınmıştır (Şahin, 2006:150).
Süleyman Demirel Üniversitesi
Güzel Sanatlar Fakültesi Hakemli Dergisi
ART-E Kasım 2011-08
ISSN 1308-2698 7
Fot. 5. Revaklı avlu ve avluda bulunan hücre kapısı.
Gökmedrese’nin yıkık ana eyvanında, taşlar arasında bulunan bazı parçaların bir
Selçuklu havuzuna ait olduğunu belirtmektedir. Beyaz mermerden işlenmiş bu kenar
parçalarının üst kenarındaki izler bu parçaların demir kenetlerle birbirine bağlandığını
göstermektedir (Ünver, 2010:18).
Taçkapının sol duvarında bulunan ve medrese ile beraber yapılmış olan üç lüleli bir
çeşme bulunmaktadır. Çeşmenin ayna taşı mermer, çerçeve köşe payeleri kalkerdir.
Çeşmenin üç yuvarlak bölümlü kemerinin üçgenleri geçmeli olup geometrik bordürü üç yönü
dolanmaktadır (Ünver, 2010:35).
Fot. 6. Gökmedrese çeşmesi.
2.2. Hanlar
2.2.1. Behrampaşa Taşhanı
Hanın yapım kitabesi mevcut değildir. Kaynaklarda 1576 yılında Sağır Behram Paşa
tarafından yapıldığı kaydedilmektedir. Bina kesme taştan iki katlı olarak yapılmıştır. Açık
avlulu, revaklı 49x49 m ölçülerinde kare bir plan şeması göstermektedir. Hanın içine basık
kemerli, çift kanatlı büyük bir kapı ile girilmektedir. Kapı kemeri yeşil mermerdendir. Kapı
üzerinde yine mermerden yapılmış; dört satırlık bir kitabe yer almaktadır (Coşkun, 2009:5).
Süleyman Demirel Üniversitesi
Güzel Sanatlar Fakültesi Hakemli Dergisi
ART-E Kasım 2011-08
ISSN 1308-2698 8
Fot. 7. Behrampaşa Taşhanı ve kapı kemeri.
2.2.2. Taşhan
Kaynaklarda 19. yüzyılın ikinci yarısına tarihlenmektedir. İki katlı, tamamen kesme
taştan inşa edilmiştir. Üzeri açık iç avlusu ortasında çift başlı aslan başlarının ağzından su
akan bir taş havuz bulunmaktadır. İç avluya doğru kuzey ve güney yönlerinde bulunan
kapılardan girilmektedir (Sivas Valiliği, 1988:37). Orta avlunun güney ve kuzey yönünde, tek
parça silindirik gövdeli altı büyük sütunların oluşturduğu revak bölümü mevcuttur (Sivas
Müzesi,1988:141). Herhangi bir bezemesi olmayan profilli başlıklı yuvarlak kesitli, mermer
revak sütunları çelik kirişlerle birbirine bağlanmaktadır (Akpolat, 2007:4).
Süleyman Demirel Üniversitesi
Güzel Sanatlar Fakültesi Hakemli Dergisi
ART-E Kasım 2011-08
ISSN 1308-2698 9
Fot. 8. Taşhan dış görünüş ve iç avlusu.
2.3. Türbeler
Sivas il merkezindeki türbeler, Türk Sanatı ve Türk Kültürü açısından çok önemlidir.
Sivas il merkezinde günümüze ulaşmış on beş türbe mevcuttur (Kaya, 2007:154). Bu
türbelerin üç tanesinde mermer kullanılmıştır.
2.3.1. Güdük Minare (Şeyh Hasan) Türbesi
Kare kaide üzerine, silindirik tuğla örgülü bir gövdeye sahip oluşu ve kısa bir minareye
benzemesinden dolayı halk dilinde “Güdük Minare” olarak bilinmektedir. Eratna Devleti’nin
kurucusu Alaaddin Eratna tarafından oğlu Şeyh Hasan Bey için yaptırılmıştır (Sivas Müzesi,
1988:122).
Fot. 9. Güdük Minare.
Güdük Minare’nin prizmatik gövdesi kesme taştan, pencere silmeleri mermerden
yapılmıştır (Kaya, 2007:67). Türbe 6m yüksekliğinde 9.80 x 9.80 m boyutlarında kare bir plan
üzerine oturtulmuştur. Türbede siyah mermerden tek bir mezar sandukası bulunmaktadır.
Bu sanduka 2.12 x 0.68 m boyutlarında dörtgen prizması şeklindedir. Sandukanın üst sırası
0.17 cm yazı kuşaklıdır (Bilget, 1993:122). Sandukanın kenarları pahlanmış balık sırtı şeklinde
olan üst kısmında sülüs hat ile yazılmış bir ayet vardır (Sivas Müzesi, 1988:122). Sanduka
kaidesinin dört köşesinde sütunçeler mevcuttur. Sütunçelerin yüzeylerine zigzag motifleri
oyulmuş, başlıkları küre biçiminde üç boyutlu yapılmıştır (Kaya, 2007:68).
Süleyman Demirel Üniversitesi
Güzel Sanatlar Fakültesi Hakemli Dergisi
ART-E Kasım 2011-08
ISSN 1308-2698 10
Fot. 10. Güdük Minare’nin pencere kenarlıkları ve sandukası.
2.3.2. Şemsettin Sivas Türbesi
Şemsettin Sivas Türbesi 1600-1601 yıllarında yapılmıştır. Türbenin gövdesi düzgün
kesme taştan yapılmıştır. Külahı kiremit kaplıdır. Kapı ve pencerelerin korkulukları demirden
yapılmış olup pencere doğramaları ahşaptır. Bu türbede sandukalar mermer malzemedir
(Kaya, 2007:109). Ayrıca türbede yer alan kitabeler de mermerden yapılmıştır.
Fot. 11. Şemsettin Sivas Türbesi ve giriş kapısı üzerindeki kitabe.
2.3.3. Numan Efendi Türbesi (Kabristanı)
Yıl olarak 1758’de yapılan Numan Efendi Kabristanı’nda yapı tamamen moloz taştır.
Sadece doğu cephesindeki orta pencerenin kemer alınlığında beyaz mermer kullanılmıştır. Bu
kabristanın oldukça sade bir süslemesi vardır. Doğu cephesindeki, orta penceresinin kilit
Süleyman Demirel Üniversitesi
Güzel Sanatlar Fakültesi Hakemli Dergisi
ART-E Kasım 2011-08
ISSN 1308-2698 11
taşında ve kemer alınlığının üzerinde mermere oyularak yapılmış kıvrım dal ve rumi
süslemeler mevcuttur (Kaya, 2007:116-117).
Fot. 12. Numan Efendi Türbesi orta pencere ve süslemeleri.
2.4. Camiler
İl merkezinde Osmanlılar tarafından inşa edilmiş çok sayıda cami mevcuttur. Bu
camilerden Meydan Cami, Kale Cami ve Ali Baba Cami’nde mermer kullanımı gözlenmiştir.
2.4.1. Meydan Cami
Kitabesine göre 1564 yılında yapılmıştır. Halk arasında Çukur Cami ismi ile de
tanınmaktadır. Caminin beden duvarlarında kabayonu ve düzgün kesme taş kullanılmıştır.
Minarede, taşıyıcı sistemde düzgün kesme taş kullanılmıştır. Hareme girilen kapı üç yönden
bir silme kuşağı ile çerçeve içerisine alınmış olup üst kısmında sülüs harflerle yazılmış iki ayrı
mermer kitabe yerleştirilmiştir (Ünsal, 2006:74).
Minber, mermer malzeme kullanılarak oluşturulmuştur. Minberin aynalık kısımlarından
doğu yöndeki yüzeyine, “Ahmet Ali” ve “Çelep Hasan Paşa” isimleri belli bir düzene bağlı
kalmaksızın kazınarak yazılmıştır. Bu yazılarda geçen isimlerin minberin sanatçılarına mı ait
olduğu yoksa sonradan mı kazındığı tespit edilememiştir (Ünsal, 2006:76).
Süleyman Demirel Üniversitesi
Güzel Sanatlar Fakültesi Hakemli Dergisi
ART-E Kasım 2011-08
ISSN 1308-2698 12
Fot. 13. Meydan Camisi minberi ve minberindeki yazıt.
2.4.2. Kale Cami
Cami, hareme giriş kapısının üst kısmında bulunan mermer kitabeye göre, 1580 yılında
inşa edilmiştir (Ünsal, 2006:79). Caminin beden duvarlarında ve minare kaidelerinde düzgün
kesme taş, hareme giriş kapısında ise mermer kullanılmıştır. Bu kapının sövelerinde beyaz
renkteki mermer, basık kapı kemerinde de gri veya beyaz renkteki mermer dönüşümlü
kullanılmıştır (Ünsal, 2006:80).
Fot. 14. Kale Camisi harime giriş kapısı.
Kale Cami’nin minberi mermerdendir. Meydan Camisi’nin sade minberine karşılık Kale
Camisi’nin minberi doğu ve batı aynalıklarının alt bölümü, sivri kemerli üç açıklılık şeklinde
düzenlenmiş süpürgeliğe sahiptir. Süpürgeliklerin kuzeyinde yer alan kare biçimli panoların
yüzeyini dolduracak ölçüde büyük tasarlanmış rozet motifiyle süslenmiştir (Ünsal, 2006: 83).
Süleyman Demirel Üniversitesi
Güzel Sanatlar Fakültesi Hakemli Dergisi
ART-E Kasım 2011-08
ISSN 1308-2698 13
Fot. 15. Kale Camisi minberi, doğu ve batı taraf süpürgelikteki panolar.
2.4.3. Ali Baba Cami
Ali Baba Camisi 19. yüzyılın sonu ya da 20. yüzyılın başında inşa edilmiştir. Caminin
beden duvarlarda ve minarede düzgün kesme taş malzeme kullanılmıştır (Ünsal, 2006:179).
Ali Baba Camisi’nin mihrabı mermerden olup basit yarım daire niş şeklinde açılmıştır
(Ünsal, 2006:222).
Fot. 16. Ali Baba Camisi mihrabı.
3. SONUÇ
Çeşitli cins ve renkte mermer kaynaklarına sahip olan Anadolu topraklarında, birçok
medeniyet tarih boyunca bu zenginliği kullanarak önemli eserler meydana getirmiştir.
Anadolu kentlerinden olan Sivas’da ise Selçuklu ve Osmanlı dönemlerinde mermer önemli bir
yer tutmuştur. Sivas’daki tarihi eserlerde mermer; özellikle taçkapıda, revaklarda,
sütunlarda, sütün başlıklarında, mihraplarda, minberlerde, pencere kenarlık ve sövelerinde,
çeşme, havuz, sanduka ve kitabelerde kullanılmıştır.
Selçuklu ve Osmanlı mimarisinde baştaçı edilen mermer daha sonraki dönemlerde
önemini kaybetmiştir. Ancak estetik görünüme ve desene önem veren insanların, eskiye olan
özlemleri doğal taşların özellikle de mermerlerin kullanım alanlarını tekrar arttırmıştır.
Süleyman Demirel Üniversitesi
Güzel Sanatlar Fakültesi Hakemli Dergisi
ART-E Kasım 2011-08
ISSN 1308-2698 14
Homojen bir yapı göstermeleri, fazla sert olmamaları, kolayca işlenebilmeleri, bünyelerinde
boşluk bulunmaması ve iyi cila kabul etmeleri mermerin diğer doğal taşların başında yer
almasında büyük rol oynamaktadır (Onargan ve Köse, 1997:5).
Mermer bazı yerlerde taşıyıcı yapı elemanı olarak kullanıldığı gibi, akustik özelliği
gerektiren aydınlatma ile ilgili yerlerde mimari ve dekoratif özelliği olan yapılarda farklı
işlevleri yerine getirmek içinde önemli bir yer tutmaktadır (Koçu ve Dereli, 2003:61).
Ülkemiz mermer yatakları yönünden de zengin bir ülkedir. Bu da kolay kolay mermer
ile henüz işimizin bitmediğini göstermektedir.
KAYNAKLAR
Akpolat, M. S., (2007). “Tanzimat Sonrasında Sivas’taki İmar Etkinlikleri ve Taşhan”,
Osmanlılar Döneminde Sivas Sempozyum Bildirileri, 21-25 Mayıs, Sivas.
Aktemur, A. M. ve Kukaracı, İ. U., (2005). “Anadolu Selçuklu Devri Sivas Yapılarında Taş
Süslemeciliği”, Selçuklular Döneminde Sivas Sempozyumu Bildirileri, 29 Eylül - 01 Ekim, Sivas.
Başar, E. M., (2006). “Sivas’daki Selçuklu Minareleri”, Selçuklular Döneminde Sivas
Sempozyumu Bildirileri, 29 Eylül - 01 Ekim, Sivas.
Bilget, B. N., (1993). “Sivas Anıt Mezarları”, Sanat, Sanat Tarihi Dizisi, Kültür Bakanlığı
Yayınları, Ankara.
Coşkun, H., ( 2009). “Behrampaşa Taşhanı”, Kültür Sanat Dergisi.
Kaya, A., (2007). Sivas İl Merkezinde Türk Devri Türbe Mimarisi, (Yayımlanmamış Yüksek
Lisans Tezi) Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
Koçu, N., ve Dereli, M., (2003). “Mermerlerin Günümüz Mimarisinde Kaplama (DuvarDöşeme) Elemanı olarak Kullanılması ve Uygulama Sorunları”, Türkiye ΙV.Mermer
Sempozyumu, 18-19 Aralık, Ankara.
Onargan, T., ve Köse, H., (1997). Mermer, Dokuz Eylül Üniversitesi Mühendislik Fakültesi
Yayınları, İzmir.
Süleyman Demirel Üniversitesi
Güzel Sanatlar Fakültesi Hakemli Dergisi
ART-E Kasım 2011-08
ISSN 1308-2698 15
Öztürk, M., (2008). Konya ve Çevresinde Anadolu Selçuklu Dönemi Çinilerinde Kullanılan
Bitkisel Motiflerin Dili ve Resim Eğitimi Açısından İncelenmesi, (Yayımlanmamış Yüksek Lisans
Tezi), Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya.
Sivas Müzesi, (1988). Taşınır ve Taşınmaz Kültür Varlıkları ile Sivas.
Sivas Valiliği, (1988). Tarihte Sivas.
Şahin, S., (2006). “Sivas Gökmedrese (Sahibiye Medresesi) ve Kitabelerindeki Rivayetlerin
Hadis Değeri”, Cumhuriyet Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, X (1), Sivas.
Tuncer, O. C., (2008). Sivas Gökmedrese (Sahip Ata Fahrettin Ali Medresesi), Vakıflar Genel
Müdürlüğü, Ankara.
Üçer, M., (2008). “Gökmedrese ve Bezemeleri”, Hayat Ağacı, Sivas.
Ünsal, M., (2006). Sivas İl Merkezindeki Osmanlı Camileri, (Yayımlanmamış Yüksek Lisans
Tezi), Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kayseri.
Ünver, S. A., (2010). Sivas Gökmedrese Taş ve Çini Bezemelerinden Örnekler, Sivas.

PDF Document reader online

This website is focused on providing document in readable format, online without need to install any type of software on your computer. If you are using thin client, or are not allowed to install document reader of particular type, this application may come in hand for you. Simply upload your document, and Docureader.top will transform it into readable format in a few seconds. Why choose Docureader.top?

  1. Unlimited sharing - you can upload document of any size. If we are able to convert it into readable format, you have it here - saved for later or immediate reading
  2. Cross-platform - no compromised when reading your document. We support most of modern browers without the need of installing any of external plugins. If your device can oper a browser - then you can read any document on it
  3. Simple uploading - no need to register. Just enter your email, title of document and select the file, we do the rest. Once the document is ready for you, you will receive automatic email from us.

Previous 10

Next 10